การเตรียมความพร้อม
ก่อนเริ่มประกอบและติดตั้งระบบ ผู้ใช้งานควรเตรียมอุปกรณ์ภายนอกและสภาพแวดล้อมการทำงานให้พร้อม รวมถึงทำความเข้าใจข้อควรระวังด้านความปลอดภัยอย่างเคร่งครัด
2.0 ในกล่องมีอะไรบ้าง?
หุ่นยนต์ myCobot 280 JN (ตัวแขนกล + Jetson Nano) ขายเป็นตัวเปล่า และ AIKit 3D Vision เป็นชุดเสริมอีกกล่องที่ซื้อแยก เช็คให้ครบทั้ง 2 กล่อง
กล่องที่ 1 หุ่นยนต์ myCobot 280 JN
| # | รายการ | จำนวน | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| 1 | หุ่นยนต์ myCobot 280 JN | 1 ตัว | มี Jetson Nano ฝังในฐาน + TF Card พร้อมใช้ |
| 2 | กล้อง 2D (USB Camera) | 1 ตัว | กล้อง RGB ปกติ ใช้กับ OpenCV ได้ |
| 3 | Adapter 12V/5A | 1 ชิ้น | สีดำ DC Jack |
| 4 | สายไฟ AC | 1 เส้น | สายมาตรฐาน 3 ขา |
| 5 | คู่มือกระดาษ (Quick Start EN/CN) | 1 เล่ม | คู่มือเริ่มต้นใช้งาน |
| 6 | TF Card 64 GB (ในเครื่อง) | 1 ใบ | มี Ubuntu Mate + pymycobot + ROS pre-installed |
| คุณสมบัติ | กล้อง 2D (มาในกล่องหุ่น) | กล้อง 3D (ใน AIKit) |
|---|---|---|
| ภาพ RGB | ✅ | ✅ |
| Depth Sensor | ❌ | ✅ |
| วัดระยะวัตถุ | ❌ (ต้องคำนวณเอง) | ✅ (ได้ตรงๆ) |
| Color Detection | ✅ | ✅ |
| Pick & Place | ⚠️ (ต้อง Calibrate ระยะคงที่) | ✅ (Dynamic depth) |
| YOLOv8 Object Detection | ✅ | ✅ |
| Unpack & Stack | ❌ (ต้องการ depth map) | ✅ |
กล้อง 2D ใช้งานพื้นฐานได้ (สี + AI) แต่ งานที่ต้องวัดความลึก (Bin Picking, Stack Detection) ต้องใช้กล้อง 3D เท่านั้น
กล่องที่ 2 AIKit 3D Vision (ชุดเสริม)
ถ้าซื้อ AIKit เพิ่ม จะได้ของในชุดนี้:
| # | รายการ | จำนวน | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| 1 | กล้อง 3D Vision | 1 ตัว | USB type-C output (RGB + Depth) |
| 2 | ฐาน AIKit (Base Plate) | 1 แผ่น | กระดานพื้นที่ทำงาน + ที่ยึดกล้อง |
| 3 | Adaptive Gripper | 1 ชุด | หัวจับ 2 นิ้ว ขับด้วย I2C |
| 4 | Vacuum Pump + ปั๊ม + ท่อ | 1 ชุด | ปั๊มสุญญากาศพร้อมหัวดูด |
| 5 | LEGO Plugins (Connectors) | ~30 ชิ้น | สำหรับยึดอุปกรณ์เข้าหัวแขน |
| 6 | วัตถุทดสอบ ทรงกระบอก | 16 ชิ้น | 4 สี (แดง/เขียว/น้ำเงิน/เหลือง) สีละ 4 ชิ้น |
| 7 | วัตถุทดสอบ สี่เหลี่ยมผืนผ้า | 16 ชิ้น | 4 สี (แดง/เขียว/น้ำเงิน/เหลือง) สีละ 4 ชิ้น |
| 8 | ArUco Marker / Black & White Stickers | 1 ชุด | สำหรับ Calibration |
| 9 | สาย USB-C / USB-A | 2-3 เส้น | เชื่อมกล้อง/อุปกรณ์เสริม |
| 10 | ประแจหกเหลี่ยม (Allen Key) | 1-2 ชิ้น | ขนาด 2.5/3 มม. |
| 11 | สกรู M3/M4 + นัต | 1 ชุด | สำหรับยึดฐาน/Gripper |
ถ้ากล่องเสียหายระหว่างขนส่ง ถ่ายรูปก่อนแกะ เพื่อใช้เคลม
ถ้าขาด/เสียหาย ติดต่อ Synergy Technology ภายใน 7 วันแรกหลังรับสินค้า
กล่องหุ่นมี กล้อง 2D มาด้วย ใช้ทำงานเหล่านี้ได้แล้ว:
- เคลื่อนไหวด้วย Python / Blockly / ROS (บท 8, 9, 10)
- ท่าเต้น demo (บท 13)
- Computer Vision พื้นฐาน Color Detection, Shape Detection, ArUco, YOLOv8
- โปรเจกต์เรียนรู้ทั่วไป
สิ่งที่ ต้องมี AIKit เพิ่ม:
- End-effector (Gripper หรือ Vacuum Pump) ที่จับวัตถุ
- กล้อง 3D สำหรับ Bin Picking, Unpack & Stack ที่ต้องการ depth
- Base Plate + LEGO Plugins + วัตถุทดสอบ
2.1 อุปกรณ์ที่ต้องเตรียมเพิ่ม
เนื่องจากชุด myCobot 280 JN ทำงานบนระบบปฏิบัติการ Ubuntu Mate ที่ติดตั้งภายในตัว ผู้ใช้งานจึงจำเป็นต้องเตรียมอุปกรณ์ต่อพ่วงพื้นฐานเพิ่มเติมสำหรับการใช้งานครั้งแรกและการพัฒนาโปรแกรม:
| # | อุปกรณ์ | คุณสมบัติที่แนะนำ | ความจำเป็น |
|---|---|---|---|
| 1 | จอแสดงผล (Monitor) | รองรับ HDMI ความละเอียดอย่างน้อย 1280 × 720 | จำเป็น |
| 2 | สาย HDMI | ความยาว 1.5-2 เมตร | จำเป็น |
| 3 | คีย์บอร์ด USB | รองรับ Layout ภาษาอังกฤษ | จำเป็น |
| 4 | เมาส์ USB | เมาส์ทั่วไป หรือ Touchpad | จำเป็น |
| 5 | สาย LAN | Cat 5e หรือ Cat 6 (กรณีต้องการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตแบบสาย) | แนะนำ |
| 6 | USB Hub พร้อมอะแดปเตอร์ | USB 3.0 มีแหล่งจ่ายไฟแยก (Powered Hub) | แนะนำ |
| 7 | USB Flash Drive | ความจุอย่างน้อย 16 GB สำหรับสำรองข้อมูล | แนะนำ |
| 8 | คอมพิวเตอร์ภายนอก | สำหรับเชื่อมต่อ SSH หรือ VNC จากระยะไกล | ทางเลือก |
ผู้ใช้งานที่มีประสบการณ์ในการเชื่อมต่อระบบ Linux จากระยะไกล สามารถใช้คอมพิวเตอร์ภายนอก
เชื่อมต่อผ่านโปรโตคอล SSH หรือ VNC
เพื่อพัฒนาโปรแกรมโดยไม่ต้องต่อจอแสดงผลและคีย์บอร์ดเข้ากับ Jetson Nano โดยตรง
2.1.1 ประมาณการต้นทุนอุปกรณ์เสริม
สำหรับผู้ใช้งานใหม่ที่ยังไม่มีอุปกรณ์เสริม ราคาประมาณ (อ้างอิงตลาดไทย 2026):
| อุปกรณ์ | คุณภาพพื้นฐาน | คุณภาพดี | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| จอ HDMI | ~1,500฿ | ~3,500฿ | หรือใช้ TV เก่าที่มี HDMI |
| Keyboard + Mouse | ~500฿ | ~1,500฿ | USB ปกติพอ |
| สาย HDMI 1.5m | ~150฿ | ~400฿ | HDMI 1.4 ขึ้นไป |
| USB Hub (Powered) | ~300฿ | ~800฿ | USB 3.0 + jack ไฟแยก |
| UPS 600VA | ~1,800฿ | ~3,500฿ | ป้องกันไฟกระชาก |
| รวม (ขั้นต่ำ) | ~4,250฿ | ~9,700฿ | ขึ้นกับว่ามีอะไรอยู่แล้ว |
ถ้ามีคอมพิวเตอร์อยู่แล้ว ใช้ VNC Viewer remote เข้าไปที่ Jetson ผ่าน Wi-Fi ได้ ประหยัด ~2,000฿ ของจอ + keyboard วิธีตั้งค่าดู บท 4 VNC
2.2 สภาพแวดล้อมการใช้งาน
เพื่อให้แขนกลและกล้องสามมิติทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ผู้ใช้งานควรจัดเตรียมสภาพแวดล้อมการใช้งานให้เหมาะสม:
2.2.1 สภาพแวดล้อมทางกายภาพ
2.2.2 สภาพแสง
- ความเข้มของแสง: 300-800 ลักซ์ (Lux) ซึ่งเป็นช่วงแสงสำนักงานทั่วไป
- ลักษณะของแสง: ควรเป็นแสงสม่ำเสมอ ไม่กระพริบ และไม่มีเงาตกกระทบในพื้นที่ทำงานอย่างชัดเจน
- ห้ามจัดวางในตำแหน่งที่แสงแดดสาดส่องโดยตรงในพื้นที่ทำงานของกล้อง เนื่องจากจะรบกวนการทำงานของเซนเซอร์ความลึก (Depth Sensor)
2.2.3 แหล่งจ่ายไฟ
- ใช้แหล่งจ่ายไฟกระแสสลับ 220 V / 50 Hz ตามมาตรฐานในประเทศไทย
- แนะนำให้ใช้เครื่องสำรองไฟฟ้า (UPS) ขนาดอย่างน้อย 600 VA เพื่อป้องกันความเสียหายของระบบจากไฟฟ้าดับกะทันหัน
- ห้ามใช้รางปลั๊กไฟร่วมกับอุปกรณ์ที่ใช้กระแสไฟสูง เช่น เครื่องปรับอากาศ หรือเตาไมโครเวฟ
- ไฟไทยกระชาก ใช้ราง กันไฟกระชาก (Surge Protector) เช่น Belkin/Polo จำเป็นมาก
- หน้าฝน: ฟ้าผ่าทำให้ไฟเข้ามาแรงเกิน ใช้ UPS ที่มี AVR ในตัว
- หอพักนักศึกษา: ไฟปลั๊ก 1 จุดอาจมีโหลดสูง ลด microwave/เครื่องซักผ้าเปิดพร้อมหุ่น
- Adapter ของจริง: รับ AC 100-240V (50-60Hz) ใช้ได้ทั่วโลก ไม่ต้องใช้ step-down transformer
2.2.4 Layout การจัดวางบนโต๊ะ (แนะนำ)
แบ่งโต๊ะเป็น 3 โซน แยกหุ่นออกจากอุปกรณ์อื่นให้ชัดเจน:
- กลางโต๊ะ (โซนหุ่นยนต์): วาง myCobot 280 JN บน AIKit Plate (พื้นที่ทำงานของหุ่น) เว้นที่ว่างรอบตัวหุ่นไว้ทุกด้าน
- ด้านหนึ่ง (โซนควบคุม): จอ HDMI พร้อมคีย์บอร์ดและเมาส์ วางให้อยู่นอกระยะเอื้อมของแขนกล
- ฝั่งตรงข้ามหุ่น (โซนจ่ายไฟ): ปลั๊กพ่วงและ UPS 600VA วางคนละฝั่งกับหุ่น เพื่อไม่ให้สายไฟพาดเข้าไปในรัศมีการทำงาน
- วาง หุ่นยนต์ห่างจากขอบโต๊ะ ≥ 30 cm กันแขนเหวี่ยงตกขอบ
- วาง จอ + keyboard ห่างจากรัศมีหุ่น ≥ 50 cm ทุกด้าน
- ปลั๊กพ่วงควรอยู่ ฝั่งตรงข้ามจากหุ่น กันสายไฟพันแขน
- ถ้าเป็นไปได้ มี แท่นยึดหุ่นกับโต๊ะ (เช่น double-tape อุตสาหกรรม) ป้องกันหุ่นกระโดดตอนเคลื่อนเร็ว
2.3 เครื่องมือที่ต้องใช้ในการประกอบ
นอกเหนือจากอุปกรณ์ต่อพ่วงในตารางที่ 2.1 ผู้ใช้งานต้องเตรียมเครื่องมือพื้นฐานต่อไปนี้สำหรับการประกอบและบำรุงรักษา:
- ประแจหกเหลี่ยม (Allen Key / Hex Key) ขนาด 2.5 มม. และ 3 มม. สำหรับขันสกรู M3 และ M4
- ไขควงปากแฉก (Phillips screwdriver) ขนาดเล็ก สำหรับสกรูยึดกล้องและแท่นยึด
- ผ้าไมโครไฟเบอร์ สำหรับทำความสะอาดเลนส์กล้อง
- แอลกอฮอล์ไอโซโพรพิล (IPA) 70% สำหรับเช็ดทำความสะอาดหัวดูดสุญญากาศ
- ปลั๊กพ่วงคุณภาพดี ที่มีระบบป้องกันไฟกระชาก รับโหลดอย่างน้อย 10A
2.4 ข้อควรระวังด้านความปลอดภัย
ก่อนการใช้งานทุกครั้ง ผู้ใช้งานจะต้องอ่านและปฏิบัติตามข้อควรระวังด้านความปลอดภัยต่อไปนี้อย่างเคร่งครัด การละเลยอาจก่อให้เกิดความเสียหายต่ออุปกรณ์ และในกรณีร้ายแรงอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ใช้งานได้
ผู้ใช้งานต้องอ่านอย่างละเอียดก่อนเริ่มใช้งานทุกครั้ง
- ห้ามนำมือ ใบหน้า หรือส่วนหนึ่งส่วนใดของร่างกาย เข้าไปในพื้นที่การเคลื่อนที่ของแขนกลในขณะที่แขนกลกำลังทำงาน เนื่องจากแขนกลสามารถเคลื่อนที่ด้วยความเร็วและแรงที่อาจก่อให้เกิดการบาดเจ็บได้
- ห้ามเสียบหรือถอดสายเชื่อมต่อใด ๆ ในขณะที่ระบบยังเปิดอยู่ ต้องปิดเครื่องและถอดอะแดปเตอร์ออกก่อนเสมอเพื่อป้องกันความเสียหายต่อวงจรไฟฟ้า
- ห้ามวางสิ่งของน้ำหนักเกิน 250 กรัม ไว้บนปลายแขนกลขณะใช้งาน เนื่องจากเกินขีดความสามารถในการรับน้ำหนัก อาจทำให้มอเตอร์เสียหายถาวร
- ห้ามใช้งานแขนกลในสภาพแวดล้อมที่มีฝุ่นละออง น้ำมัน หรือสารเคมี กระเด็นเข้าสู่ตัวอุปกรณ์ เนื่องจากอาจทำให้วงจรลัดได้
- ห้ามดัดแปลงโครงสร้างหรือแก้ไขวงจรภายใน ของแขนกลและกล้องสามมิติด้วยตนเอง การกระทำดังกล่าวจะทำให้สิทธิ์การรับประกันสิ้นสุดลงทันที
- ในกรณีที่ตรวจพบเสียงผิดปกติ กลิ่นไหม้ หรือความร้อนผิดปกติ จากตัวอุปกรณ์ ให้รีบถอดอะแดปเตอร์ออกจากเต้ารับทันที และติดต่อผู้จัดจำหน่าย
- เมื่อเลิกใช้งานทุกครั้ง ต้องปิดเครื่องตามขั้นตอนที่ถูกต้อง (ดูบทที่ 6) และถอดอะแดปเตอร์ออกจากเต้ารับเสมอ ห้ามใช้วิธีการถอดสายไฟโดยตรงในขณะระบบกำลังทำงาน
ในกรณีที่ใช้งานในสถานศึกษาหรือห้องปฏิบัติการ แนะนำให้จัดทำคู่มือความปลอดภัยฉบับย่อ ติดประกาศไว้ในพื้นที่ใช้งาน เพื่อให้ผู้ใช้งานหลายคนสามารถปฏิบัติตามได้อย่างสม่ำเสมอ